
Payshanba kuni AQSH dollari (USD) asosiy valyutalarga nisbatan mustahkamlanmoqda. Federal ochiq bozor qoʻmitasining (FOMC) oktabrdagi pul-kredit siyosati yigʻilishi bayonnomasi deyarli barcha aʼzolar foiz stavkalarini yanada oshirishni “asosli” deb bilishini va “inflyatsiya kutilganidan koʻra uzoqroq davom etishi mumkinligi” haqida ogohlantirayotganini koʻrsatdi.

Quyidagi jadvalda AQSH dollarining (USD) bugun sanab oʻtilgan asosiy valyutalarga nisbatan foiz hisobidagi oʻzgarishi koʻrsatilgan. AQSH dollari Avstraliya dollariga nisbatan eng koʻp mustahkamlandi.
| USD | EUR | GBP | JPY | CAD | AUD | NZD | CHF | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| USD | 0,14% | 0,17% | 0,19% | 0,17% | 0,52% | -0,02% | 0,12% | |
| EUR | -0,14% | 0,02% | 0,03% | 0,02% | 0,39% | -0,17% | -0,04% | |
| GBP | -0,17% | -0,02% | 0,02% | -0,00% | 0,36% | -0,19% | -0,06% | |
| JPY | -0,19% | -0,03% | -0,02% | -0,03% | 0,34% | -0,24% | -0,09% | |
| CAD | -0,17% | -0,02% | 0,00% | 0,03% | 0,36% | -0,20% | -0,06% | |
| AUD | -0,52% | -0,39% | -0,36% | -0,34% | -0,36% | -0,54% | -0,45% | |
| NZD | 0,02% | 0,17% | 0,19% | 0,24% | 0,20% | 0,54% | 0,16% | |
| CHF | -0,12% | 0,04% | 0,06% | 0,09% | 0,06% | 0,45% | -0,16% |
Rangli xaritada asosiy valyutalarning bir-biriga nisbatan foiz hisobidagi oʻzgarishi koʻrsatilgan. Bazaviy valyuta chap ustundan, kotirovka valyutasi esa yuqori qatordan tanlanadi. Masalan, chap ustundan AQSH dollarini tanlab, gorizontal qator boʻylab Yaponiya iyenasigacha borsangiz, katakdagi foiz oʻzgarishi USD (bazaviy)/JPY (kotirovka) juftligini ifodalaydi.
Maqola yozilayotgan paytda dollarning oltita asosiy valyutaga nisbatan qiymatini oʻlchaydigan AQSH dollari indeksi (DXY) 0,2% oʻsish bilan 104,00 atrofida savdo qilinmoqda. Bu 19 oydan ortiq davrdagi eng yuqori darajadir.
CME FedWatch vositasiga koʻra, Fedning dekabr va yanvar oylaridagi pul-kredit siyosati yigʻilishlarida foiz stavkalarini 25 bazis punktdan (bps) oshirishi deyarli aniq. Ushbu vosita mart oyida stavka yana oshirilishi ehtimolini qariyb 50% deb koʻrsatmoqda.
Chorshanba kuni eʼlon qilingan FOMC bayonnomasida, shuningdek, ikki nafar siyosatchi “kelgusi inflyatsiya koʻrsatkichlari salbiy boʻlsa”, dekabrda foiz stavkasi kattaroq miqdorda oshirilishi haqida ogohlantirgani qayd etilgan.
Ulardan biri Fed boshqaruv kengashi aʼzosi Christopher Waller boʻlishi mumkin. U oktabr oyi inflyatsiya maʼlumotlari eʼlon qilinishidan oldin, agar bazaviy isteʼmol narxlari indeksi (CPI) oʻsishi 0,3% yoki undan yuqori darajada saqlanib qolsa, dekabrdagi yigʻilishda foiz stavkasini kattaroq miqdorda oshirish maqsadga muvofiq boʻlishini aytgan edi.

Haftalik grafikda dollar spot indeksi 103,95 darajasida savdo qilinmoqda. Indeks 102,28 darajasidagi toʻqqiz haftalik eksponensial harakatlanuvchi oʻrtacha (EMA) koʻrsatkichidan yuqorida turgani sababli qisqa muddatda oʻsishga moyilligini saqlamoqda va bu oʻrta muddatli koʻtarilish trendini qoʻllab-quvvatlamoqda. Nisbiy kuch indeksi (14) 70,15 darajasida haddan tashqari xarid qilingan hududga kirgan. Bu, narx harakati trend tayanchidan qoʻllab-quvvatlanayotgan boʻlsa-da, yuqoriga harakat haddan tashqari choʻzilganini koʻrsatadi.
Pasayish yuz berganda, 101,33 yaqinidagi 20 haftalik EMA asosiy dinamik tayanch vazifasini bajarishi kutilmoqda. Yuqoriga harakat davom etsa, indeks 104,70 tomon koʻtarilishi mumkin.
(Ushbu maqolaning texnik tahlili sunʼiy intellekt vositasi yordamida yozilgan. Batafsil maʼlumot.)
AQSHda pul-kredit siyosatini Federal rezerv tizimi (Fed) belgilaydi. Fedning ikkita vazifasi bor: narxlar barqarorligiga erishish va toʻliq bandlikni taʼminlashga koʻmaklashish. Ushbu maqsadlarga erishish uchun uning asosiy vositasi foiz stavkalarini oʻzgartirishdir. Narxlar haddan tashqari tez oʻsib, inflyatsiya Fedning 2% maqsadli darajasidan yuqori boʻlsa, u foiz stavkalarini oshiradi. Bu esa butun iqtisodiyot boʻylab qarz olish xarajatlarini koʻpaytiradi. Natijada AQSH dollari (USD) mustahkamlanadi, chunki bu AQSHni xalqaro investorlar uchun mablagʻ joylashtirish nuqtayi nazaridan yanada jozibador qiladi. Inflyatsiya 2% dan pastga tushsa yoki ishsizlik darajasi haddan tashqari yuqori boʻlsa, Fed qarz olishni ragʻbatlantirish uchun foiz stavkalarini pasaytirishi mumkin. Bu esa dollarga bosim oʻtkazadi.
Federal rezerv tizimi (Fed) yiliga sakkiz marta pul-kredit siyosati boʻyicha yigʻilish oʻtkazadi. Ularda Federal ochiq bozor qoʻmitasi (FOMC) iqtisodiy sharoitlarni baholab, pul-kredit siyosatiga oid qarorlar qabul qiladi. FOMC yigʻilishlarida Fedning oʻn ikki nafar vakili qatnashadi: Boshqaruv kengashining yetti aʼzosi, Nyu-York Federal rezerv banki prezidenti hamda qolgan oʻn bitta hududiy rezerv banki prezidentlaridan navbatma-navbat bir yillik muddatga tayinlanadigan toʻrt nafari.
Favqulodda vaziyatlarda Federal rezerv tizimi miqdoriy yumshatish (QE) deb nomlangan siyosatga murojaat qilishi mumkin. QE jarayonida Fed faoliyati turgʻunlashgan moliya tizimiga kredit oqimini sezilarli darajada oshiradi. Bu inqirozlar davrida yoki inflyatsiya nihoyatda past boʻlganda qoʻllaniladigan noanʼanaviy siyosat chorasidir. 2008-yildagi yirik moliyaviy inqiroz davrida Fed aynan shu vositani afzal koʻrgan edi. Bunda Fed koʻproq dollar chiqaradi va ular hisobiga moliya institutlaridan yuqori sifatli obligatsiyalar sotib oladi. QE odatda AQSH dollarini zaiflashtiradi.
Miqdoriy qatʼiylashtirish (QT) QEga teskari jarayon boʻlib, bunda Federal rezerv tizimi moliya institutlaridan obligatsiyalar sotib olishni toʻxtatadi hamda oʻz portfelidagi muddati tugagan obligatsiyalar boʻyicha qaytarilgan asosiy mablagʻni yangi obligatsiyalar xaridiga qayta yoʻnaltirmaydi. Bu odatda AQSH dollari qiymatiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.