
Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) басқарушы директоры Кристалина Георгиева бейсенбі күнгі Азия сауда сессиясы барысында энергия ұсынысындағы күйзеліс пен жасанды интеллектке (ЖИ) байланысты сұраныстың күрт артуы жаһандық инфляцияны 4,7%-ға дейін көтеріп жатқанын мәлімдеді.
Елдер цифрлық инфрақұрылымды жедел құруы қажет.
Жаһандық инфляцияның өсуі көптеген елде ақша-кредит саясатын қатаңдатуды талап етеді.
Инфляция тауарлар мен қызметтердің репрезентативті қоржыны бағасының өсуін өлшейді. Жалпы инфляция әдетте айлық (MoM) және жылдық (YoY) өзгерістің пайыздық көрсеткіші түрінде беріледі. Базалық инфляция геосаяси және маусымдық факторлардың әсерінен бағасы құбылуы мүмкін азық-түлік пен отын сияқты неғұрлым құбылмалы құрамдастарды есепке алмайды. Экономистер негізінен базалық инфляцияға назар аударады. Инфляцияны басқаруға болатын деңгейде, әдетте 2% шамасында ұстау міндеті жүктелген орталық банктер де осы көрсеткішті нысанаға алады.
Тұтыну бағаларының индексі (CPI) белгілі бір кезеңдегі тауарлар мен қызметтер қоржыны бағасының өзгерісін өлшейді. Ол әдетте айлық (MoM) және жылдық (YoY) өзгерістің пайыздық көрсеткіші түрінде беріледі. Орталық банктер базалық CPI көрсеткішін нысанаға алады, өйткені ол бағасы құбылмалы азық-түлік пен отынды есепке алмайды. Базалық CPI 2%-дан асқанда, бұл әдетте пайыздық мөлшерлемелердің көтерілуіне әкеледі, ал 2%-дан төмендегенде, керісінше, мөлшерлемелер төмендейді. Жоғары пайыздық мөлшерлемелер валютаға оң әсер ететіндіктен, инфляцияның жоғарылауы әдетте валютаның нығаюына әкеледі. Инфляция төмендегенде, кері жағдай байқалады.
Бір қарағанда қисынға қайшы көрінгенімен, елдегі жоғары инфляция оның валютасының құнын арттырады, ал төмен инфляция кері әсер етеді. Себебі орталық банк жоғары инфляциямен күресу үшін әдетте пайыздық мөлшерлемелерді көтереді. Бұл қаражатын тиімді орналастыру жолын іздейтін инвесторлардан келетін халықаралық капитал ағынын ұлғайтады.
Бұрын инфляция жоғары болған кезеңдерде инвесторлар алтынға жүгінетін, өйткені ол өз құнын сақтайтын. Нарықтағы аса күшті күйзеліс кезінде инвесторлар алтынды қорғаныш активі ретіндегі қасиеттері үшін әлі де жиі сатып алғанымен, көп жағдайда бұлай бола бермейді. Себебі инфляция жоғары болғанда, орталық банктер онымен күресу үшін пайыздық мөлшерлемелерді көтереді. Жоғары пайыздық мөлшерлемелер алтынға теріс әсер етеді, өйткені пайыздық кіріс әкелетін активті иеленумен немесе қаражатты банктік депозитке орналастырумен салыстырғанда, алтын ұстаудың баламалы шығыны артады. Ал инфляцияның төмендеуі, әдетте, алтынға оң әсер етеді, себебі ол пайыздық мөлшерлемелердің төмендеуіне әкеліп, бұл бағалы металды инвестициялаудың неғұрлым тартымды баламасына айналдырады.
