2,3%: Yaponiyada milliy isteʼmol narxlari indeksi oktabr oyida oshdi

Yaponiya statistika byurosi juma kuni eʼlon qilgan soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, Yaponiyaning umummilliy isteʼmol narxlari indeksi (CPI) oktabr oyida yillik hisobda 2,3% ga oshdi. Avvalgi koʻrsatkich 2,1% ni tashkil etgan edi.

Yangi oziq-ovqat mahsulotlari va energiya hisobga olinmagan CPI oktabr oyida yillik hisobda 2,2% ga oshdi. Avvalgi koʻrsatkich 2,4% boʻlgan edi. 


Inflyatsiya haqida koʻp beriladigan savollar

Inflyatsiya isteʼmol tarkibini aks ettiruvchi tovar va xizmatlar savati narxlarining oʻsishini oʻlchaydi. Umumiy inflyatsiya odatda oylik (MoM) va yillik (YoY) oʻzgarishlarning foiz koʻrinishida ifodalanadi. Bazaviy inflyatsiyada geosiyosiy va mavsumiy omillar tufayli narxi oʻzgarib turishi mumkin boʻlgan oziq-ovqat va yoqilgʻi kabi oʻta oʻzgaruvchan tarkibiy qismlar hisobga olinmaydi. Iqtisodchilar aynan bazaviy inflyatsiya koʻrsatkichiga eʼtibor qaratadilar. Inflyatsiyani boshqariladigan darajada, odatda 2% atrofida ushlab turish vazifasi yuklatilgan markaziy banklar ham ushbu koʻrsatkich boʻyicha maqsadli darajani belgilaydilar.

Isteʼmol narxlari indeksi (CPI) muayyan davr mobaynida tovar va xizmatlar savati narxlarining oʻzgarishini oʻlchaydi. U odatda oylik (MoM) va yillik (YoY) oʻzgarishlarning foiz koʻrinishida ifodalanadi. Bazaviy CPI narxlari oʻzgaruvchan boʻlgan oziq-ovqat va yoqilgʻini hisobga olmagani uchun markaziy banklar aynan shu koʻrsatkich boʻyicha maqsadli darajani belgilaydilar. Bazaviy CPI 2% dan oshsa, odatda foiz stavkalari koʻtariladi, aksincha, 2% dan pastga tushsa, stavkalar pasayadi. Yuqori foiz stavkalari valyutaga ijobiy taʼsir koʻrsatgani sababli, yuqori inflyatsiya odatda valyutaning mustahkamlanishiga olib keladi. Inflyatsiya pasayganda esa buning aksi kuzatiladi.

Garchi bu mantiqqa ziddek tuyulsa-da, mamlakatdagi yuqori inflyatsiya uning valyutasi qiymatini oshiradi, past inflyatsiya esa aks taʼsir koʻrsatadi. Buning sababi shundaki, markaziy bank yuqori inflyatsiyaga qarshi kurashish uchun odatda foiz stavkalarini oshiradi. Bu esa mablagʻlarini daromadli joylashtirish imkoniyatini izlayotgan investorlarning xorijdan koʻproq kapital kiritishiga turtki beradi.

Ilgari oltin oʻz qiymatini saqlab qolgani uchun investorlar yuqori inflyatsiya davrlarida unga murojaat qilardilar. Investorlar bozordagi oʻta keskin beqarorlik paytlarida oltinni himoya aktivi sifatida hali ham tez-tez sotib olsalar-da, aksariyat hollarda bunday boʻlmaydi. Sababi, inflyatsiya yuqori boʻlganda markaziy banklar unga qarshi kurashish uchun foiz stavkalarini oshiradilar. Yuqori foiz stavkalari oltinga salbiy taʼsir qiladi, chunki ular foizli daromad keltiruvchi aktivga sarmoya kiritish yoki mablagʻni bank depozitiga qoʻyishga nisbatan oltinni saqlashning muqobil xarajatini oshiradi. Aksincha, past inflyatsiya odatda oltinga ijobiy taʼsir koʻrsatadi, chunki u foiz stavkalarining pasayishiga olib kelib, ushbu qimmatbaho metallni yanada maqbul sarmoya muqobiliga aylantiradi.

TMGM tahlili: Moliyaviy bozor yangiliklari, iqtisodiy kalendar va bozor tahlillari