
Reuters xabar bergan bayonotlarga koʻra, Yevropa markaziy banki (ECB) Boshqaruv kengashi aʼzosi Álvaro Santos Pereira juma kuni energiya narxlari bilan bogʻliq inflyatsion bosim sezilarli darajada qolayotganidan ogohlantirdi.
Energiya narxlari bilan bogʻliq inflyatsion bosim sezilarli darajada qolmoqda.
Asosiy savol shuki, energiya narxlarining bosimi iqtisodiyotning boshqa tarmoqlariga ham tarqaladimi?
Yevro (EUR) ushbu bayonotlarga deyarli munosabat bildirmadi. Maqola yozilayotgan paytda EUR/USD 1,9615 atrofida savdo qilinib, juma kuni 0,13% pasaygan edi.
Germaniyaning Frankfurt shahrida joylashgan Yevropa markaziy banki (ECB) yevrohududning markaziy bankidir. ECB mintaqada foiz stavkalarini belgilaydi va pul-kredit siyosatini yuritadi. ECBning asosiy vazifasi narxlar barqarorligini taʼminlash, yaʼni inflyatsiyani 2% atrofida ushlab turishdir. Bunga erishishning asosiy vositasi foiz stavkalarini oshirish yoki pasaytirish hisoblanadi. Nisbatan yuqori foiz stavkalari odatda yevroning mustahkamlanishiga, past stavkalar esa aksincha, zaiflashishiga olib keladi. ECB Boshqaruv kengashi yiliga sakkiz marta oʻtkaziladigan yigʻilishlarda pul-kredit siyosatiga oid qarorlarni qabul qiladi. Qarorlar yevrohudud milliy markaziy banklari rahbarlari hamda oltita doimiy aʼzo, jumladan, ECB prezidenti Kristin Lagard tomonidan qabul qilinadi.
Favqulodda vaziyatlarda Yevropa markaziy banki miqdoriy yumshatish deb ataladigan pul-kredit siyosati vositasini qoʻllashi mumkin. QE jarayonida ECB yevro emissiya qiladi va shu mablagʻlar hisobidan banklar hamda boshqa moliya institutlaridan aktivlar, odatda davlat yoki korporativ obligatsiyalarni sotib oladi. QE odatda yevroning zaiflashishiga olib keladi. Foiz stavkalarini pasaytirishning oʻzi narxlar barqarorligini taʼminlash maqsadiga erishish uchun yetarli boʻlmasligi kutilganda, QE soʻnggi chora sifatida qoʻllanadi. ECB ushbu vositadan 2009–2011-yillardagi jahon moliyaviy inqirozi davrida, inflyatsiya uzoq vaqt past darajada qolgan 2015-yilda, shuningdek, koronavirus pandemiyasi paytida foydalangan.
Miqdoriy qatʼiylashtirish (QT) QEga teskari jarayondir. U QEdan keyin, iqtisodiyot tiklanayotgan va inflyatsiya koʻtarila boshlagan davrda amalga oshiriladi. QE doirasida Yevropa markaziy banki (ECB) moliya institutlarini likvidlik bilan taʼminlash uchun ulardan davlat va korporativ obligatsiyalarni sotib olsa, QT doirasida qoʻshimcha obligatsiyalar xaridini toʻxtatadi hamda oʻz portfelidagi muddati tugagan obligatsiyalar boʻyicha qaytarilgan asosiy qarz mablagʻlarini qayta investitsiya qilmaydi. Bu odatda yevroga ijobiy taʼsir koʻrsatadi, yaʼni uning mustahkamlanishiga xizmat qiladi.
