
AQSh harbiy rasmiysi seshanba kuni Amerika qiruvchi samolyotlari “oʻzini himoya qilish” maqsadida yangi zarbalar berganini, bunda Qeshm orolidagi Eron raketa uchirish obyektiga qarshi “yuqori aniqlikdagi oʻq-dorilar” qoʻllanganini aytdi, deya xabar berdi Bloomberg.
Rasmiy Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IRGC) obyektiga berilgan zarba Eronning AQSh shaxsiy tarkibi va vositalariga qarshi tajovuziga javob boʻlganini bildirdi. U AQSh Markaziy qoʻmondonligi (CENTCOM) “yuqori darajada hushyor boʻlib, butun mintaqadagi amerikaliklarni himoya qilishga toʻliq shay holatda” qolayotganini taʼkidladi.
AQSh bombardimoni Eron bir haftadan kam vaqt ichida Bahraynga uchinchi marta hujum qilganidan keyin amalga oshirildi.

Alohida xabarda Kuvayt armiyasi mamlakat havo hujumidan mudofaa kuchlari dushman dronlari hujumlarini qaytarayotganini maʼlum qildi. “Armiya Bosh shtabi eshitilayotgan har qanday portlash tovushlari havo hujumidan mudofaa tizimlari dushman hujumlarini qaytarayotgani natijasi ekanini maʼlum qiladi”, deyiladi bayonotda.
Maqola yozilayotgan paytda West Texas Intermediate (WTI) nefti kun davomida 0,24% ga qimmatlashib, 84,55 dollardan savdo qilinmoqda.
WTI nefti xalqaro bozorlarda sotiladigan xom neft navidir. WTI qisqartmasi West Texas Intermediate nomini anglatadi va u Brent hamda Dubai Crude bilan birga uchta asosiy neft navidan biridir. WTI zichligi nisbatan past boʻlgani uchun “yengil”, oltingugurt miqdori kam boʻlgani uchun esa “kam oltingugurtli” neft deb ham ataladi. U qayta ishlash oson boʻlgan yuqori sifatli neft hisoblanadi. WTI AQShda qazib olinadi va “Dunyo neft quvurlari chorrahasi” deb ataladigan Cushing markazi orqali taqsimlanadi. U neft bozori uchun etalon boʻlib xizmat qiladi va WTI narxi ommaviy axborot vositalarida tez-tez keltiriladi.
Barcha aktivlarda boʻlgani kabi, WTI nefti narxini belgilovchi asosiy omillar talab va taklifdir. Jahon iqtisodiyotining oʻsishi talab ortishiga turtki boʻlishi mumkin, oʻsishning sustligi esa aksincha taʼsir koʻrsatadi. Siyosiy beqarorlik, urushlar va sanksiyalar taʼminotni izdan chiqarib, narxlarga taʼsir qilishi mumkin. Yirik neft qazib oluvchi mamlakatlar guruhi boʻlgan OPEC qarorlari ham narxni belgilovchi muhim omildir. Neft asosan AQSh dollarida sotilgani sababli, dollar qiymati WTI xom nefti narxiga taʼsir qiladi: dollar zaiflashsa, neft xarid qilish arzonlashishi mumkin va aksincha.
Amerika neft instituti (API) va Energetika axboroti agentligi (EIA) eʼlon qiladigan haftalik neft zaxiralari hisobotlari WTI nefti narxiga taʼsir qiladi. Zaxiralardagi oʻzgarishlar talab va taklif tebranishlarini aks ettiradi. Agar maʼlumotlar zaxiralar kamayganini koʻrsatsa, bu talab oshganidan darak berishi va neft narxini koʻtarishi mumkin. Zaxiralarning koʻpayishi esa taklif ortganini aks ettirib, narxlarni pasaytirishi mumkin. API hisoboti har seshanba kuni, EIA hisoboti esa undan keyingi kuni eʼlon qilinadi. Ularning natijalari odatda bir-biriga yaqin boʻladi: 75% holatda ular orasidagi farq 1% dan oshmaydi. EIA davlat agentligi boʻlgani uchun uning maʼlumotlari ishonchliroq hisoblanadi.
OPEC (Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti) neft qazib oluvchi 12 mamlakatdan iborat guruh boʻlib, aʼzo davlatlar uchun qazib olish kvotalarini yiliga ikki marta oʻtkaziladigan yigʻilishlarda birgalikda belgilaydi. Ularning qarorlari koʻpincha WTI nefti narxlariga taʼsir qiladi. OPEC kvotalarni kamaytirishga qaror qilsa, taklif qisqarib, neft narxlari oshishi mumkin. OPEC qazib olishni koʻpaytirsa, buning aksi yuz beradi. OPEC+ tashkilotga aʼzo boʻlmagan yana oʻnta mamlakatni ham oʻz ichiga olgan kengaytirilgan guruhni anglatadi. Ular orasida eng eʼtiborlisi Rossiyadir.