
Kumush narxi (XAG/USD) ketma-ket ikkinchi kun sustligicha qolmoqda va payshanba kuni Osiyo savdo sessiyasida troya unsiyasi uchun 44,90 dollar atrofida savdo qilinmoqda. Sessiya boshida qariyb 14 oylik eng past daraja — 44,54 dollargacha tushgan kumush narxi biroz tiklandi. Biroq AQSh dollari (USD) kuchayayotgani sababli dollarda baholanadigan bu metall narxi asosan bosim ostida qolmoqda. Federal rezerv tizimi (Fed) pul-kredit siyosatini qatʼiylashtirishda davom etishi haqidagi kutishlarning kuchayishi hisobiga dollarning uzluksiz koʻtarilishi kumush narxining oʻsish surʼatini jiddiy cheklab turibdi.

Chorshanba kuni eʼlon qilingan Federal rezerv yigʻilishi bayonnomasi qatʼiy siyosatga moyillikni yana bir bor tasdiqladi. Unda qayd etilishicha, pul-kredit siyosatini belgilovchilar oktyabr oyida kelib tushayotgan iqtisodiy maʼlumotlarni baholash uchun vaqtincha tanaffus qilishga qaror qilgan boʻlsalar-da, inflyatsiyani jilovlash uchun foiz stavkalarini yana oshirish zarurligi borasida kelishib olgan. Rasmiylarning mutlaq koʻpchiligi stavkalar yana oshirilishini kutayotgan bir paytda, ayrimlari inflyatsiya koʻrsatkichlari kutilganidek pasaymasa, stavkani 50 bazis punktga koʻtarish ehtimolini ham ilgari surgan.
Markaziy bankning bir necha rasmiysi cheklovchi siyosatni ochiqchasiga qoʻllab-quvvatlab, ushbu qarashni mustahkamladi. Fed boshqaruv kengashi aʼzosi Christopher Waller Federal ochiq bozor qoʻmitasi (FOMC) dekabr oyida stavkani yarim foiz punktga oshirishni koʻrib chiqishi kerakligini yana bir bor taʼkidladi. Pul-kredit siyosatini belgilovchi John Williams va Alberto Musalem ham qatʼiyroq pul-kredit siyosati zarur boʻlishi mumkinligiga ishora qildi.
Bozor kutishlari sezilarli darajada siyosatning yanada qatʼiylashtirilishi tomon oʻzgardi. CME FedWatch vositasi kelasi oy stavkaning 25 bazis punktga oshirilish ehtimolini qariyb 90%, kattaroq, yaʼni 50 bazis punktlik oshirish ehtimolini esa 10% deb koʻrsatmoqda. Yuqori foiz stavkalari daromad keltirmaydigan aktivlarni saqlashning muqobil xarajatini oshirgani sababli, stavkalarni keskin oshirishga qaratilgan bu muhit kumushning investorlar orasidagi jozibadorligini pasaytirishda davom etmoqda.
Deutsche Bank strateglari tavakkalchilikdan qochishning soʻnggi toʻlqini “bir nechta aktiv sinfiga ketma-ket tarqalganini” kuzatib, “aksiyalarning yoppasiga sotilishi jadallashgani sari AQSh gʻaznachilik obligatsiyalari narxi ham koʻtarilganini” qayd etdi. Ularning taʼkidlashicha, pozitsiyalarning himoyaviy yoʻnalishga oʻtishi keng koʻlamli boʻlgan: aksiyalar bozoridagi pasayish chuqurlashgani sari gʻaznachilik obligatsiyalariga talab kuchaygan. Bu esa Fed qatʼiy siyosatga moyilligicha qolayotgan sharoitda ham tavakkalchilikdan qochish kayfiyati narxlar dinamikasida ustunlik qilishi mumkinligini koʻrsatadi.
Kumush investorlar orasida faol savdo qilinadigan qimmatbaho metalldir. Tarixan u qiymatni saqlash va ayirboshlash vositasi sifatida ishlatilgan. Oltindek ommabop boʻlmasa-da, treyderlar investitsiya portfelini diversifikatsiya qilish, uning ichki qiymatidan foydalanish yoki yuqori inflyatsiya davrida ehtimoliy himoya vositasi sifatida kumushga murojaat qilishi mumkin. Investorlar jismoniy kumushni tanga yoki quyma shaklida sotib olishi yoxud uning xalqaro bozorlardagi narxini kuzatib boruvchi birjada savdo qilinadigan fondlar (ETF) kabi vositalar orqali savdo qilishi mumkin.
Kumush narxi turli omillar taʼsirida oʻzgarishi mumkin. Geosiyosiy beqarorlik yoki chuqur retsessiya xavfi kumushning himoya aktivi maqomi tufayli uning narxini oshirishi mumkin, garchi bu taʼsir oltindagiga nisbatan kamroq boʻlsa ham. Kumush daromad keltirmaydigan aktiv boʻlgani uchun foiz stavkalari pasayganda uning narxi odatda koʻtariladi. Ushbu aktiv dollarda (XAG/USD) baholangani sababli uning narx dinamikasi AQSh dollari (USD) qanday oʻzgarishiga ham bogʻliq. Kuchli dollar odatda kumush narxining oʻsishini cheklaydi, zaifroq dollar esa narxlarni yuqoriga surishi mumkin. Investitsion talab, konlardan qazib olish hisobiga taklif hajmi – kumush oltindan ancha koʻp uchraydi – va qayta ishlash koʻrsatkichlari kabi boshqa omillar ham narxlarga taʼsir qilishi mumkin.
Kumush barcha metallar orasida eng yuqori elektr oʻtkazuvchanlik koʻrsatkichlaridan biriga ega boʻlgani, bu borada mis va oltindan ham ustun turgani uchun sanoatda, ayniqsa elektronika va quyosh energetikasi kabi sohalarda keng qoʻllanadi. Talabning keskin oshishi narxlarni koʻtarishi, pasayishi esa odatda narxlarni tushirishi mumkin. AQSh, Xitoy va Hindiston iqtisodiyotidagi oʻzgarishlar ham narxlarning tebranishiga sabab boʻlishi mumkin: AQSh va ayniqsa Xitoyning yirik sanoat tarmoqlari kumushdan turli jarayonlarda foydalanadi; Hindistonda esa isteʼmolchilarning zargarlik buyumlari uchun ushbu qimmatbaho metallga boʻlgan talabi ham narxlarning shakllanishida muhim rol oʻynaydi.
Kumush narxi odatda oltin narxining harakatiga ergashadi. Oltin narxi koʻtarilganda, kumush ham koʻpincha qimmatlashadi, chunki ularning himoya aktivi sifatidagi maqomi oʻxshash. Bir unsiya oltin qiymatiga tenglashish uchun necha unsiya kumush kerakligini koʻrsatuvchi oltin/kumush nisbati ushbu ikki metallning bir-biriga nisbatan qanday baholanganini aniqlashga yordam berishi mumkin. Ayrim investorlar yuqori nisbatni kumush yetarlicha baholanmaganining yoki oltin haddan tashqari yuqori baholanganining belgisi deb hisoblashi mumkin. Aksincha, past nisbat oltin kumushga nisbatan yetarlicha baholanmaganini koʻrsatishi mumkin.