【Sorotan Kewangan TMGM】Trump Batalkan Rundingan Vance, Harga Minyak Melonjak!

Pada 12 November, Trump menulis di Truth Social: “Kita tidak memerlukan perjanjian dengan Iran. Zaman itu sudah lama berlalu. Kita memegang ratusan bilion dolar wang mereka, dan kita menguasai selat mereka.” Hampir pada masa yang sama, beliau mengarahkan Naib Presiden Vance supaya memberikan “sepenuh perhatian” untuk menyiasat “rasuah dan jenayah” di bandar dan negeri yang ditadbir oleh Demokrat.

Sehari sebelumnya, The Wall Street Journal melaporkan bahawa Vance sedang mempertimbangkan pertemuan bersemuka dengan Rezaei, setiausaha Majlis Keselamatan Negara Tertinggi Iran, bagi membantu menamatkan perang. Trump sebelum itu “terbuka kepada” usaha Vance memulakan semula rundingan dan telah memberikan kebenaran kepadanya untuk meneruskannya. Tempoh antara “diberi kebenaran untuk berunding” dengan “kita tidak memerlukan perjanjian” tidak sampai 48 jam.

Tiga Perubahan Pendirian dalam Seminggu

Pada 4 November, Republikan mengalami kekalahan teruk dalam pilihan raya pertengahan penggal. Vance mengeluarkan kenyataan panjang pada hari itu, dengan menegaskan secara terus terang: “Punca utama kekalahan kita dalam pilihan raya ialah perang ini.” Ini bukan penilaian pascapilihan raya yang biasa. Vance menggariskan empat keutamaan untuk mengembalikan Parti Republikan ke landasan yang betul, dengan meletakkan “menamatkan perang dengan Iran” di tempat pertama dan turut menyeru “perubahan dalam hubungan AS–Israel.” Dalam Parti Republikan yang dikuasai Trump, tindakan naib presiden secara terbuka mengenal pasti perang yang masih berlangsung sebagai punca utama kekalahan pilihan raya—serta mengemukakan agenda dasar yang berbeza daripada presiden—ditafsirkan oleh media AS sebagai “kritikan secara terang-terangan” dan usaha untuk “menjarakkan diri daripada Trump.”

Trump memberikan respons tegas pada 5 November: beliau berkata Amerika Syarikat akan memutuskan sama ada untuk melancarkan serangan lanjut terhadap Iran bagi memastikan “penghapusan sepenuhnya program nuklear Iran.”

Pendirian itu berubah pada 8–9 November. Trump menukar nadanya dengan mengatakan bahawa Amerika Syarikat “amat tidak mungkin” menyambung semula operasi ketenteraan berskala besar selagi rundingan menunjukkan kemajuan. Beliau berkata perjanjian dengan Iran “hampir dicapai” dan “tiada sebab” untuk meningkatkan konflik. Selepas bertemu perdana menteri Qatar pada 9 November, beliau berkata tindakan ketenteraan baharu “agak tidak mungkin” berlaku dan perang itu “pada hakikatnya telah berakhir dari sudut ketenteraan.”

Kemudian muncul pengisytiharan pada 12 November: “Kita tidak memerlukan perjanjian.” Jika tindakan Vance menjarakkan diri secara terbuka dianggap sebagai titik permulaan rangkaian peristiwa ini, tiga perubahan pendirian Trump menunjukkan satu penjelasan yang konsisten: beliau perlu menyingkirkan perang Iran sebagai beban politik dalam negeri tanpa membenarkan Vance menentukan hala tuju dasar. Pendirian tegas beliau pada 5 November menolak kerangka “tamatkan perang” yang dibawa Vance. Pengisytiharan beliau pada 8–9 November bahawa perang itu “pada hakikatnya telah berakhir” bergerak ke arah yang sama tanpa mengakui bahawa Vance telah berjaya meyakinkannya. Kenyataan beliau pada 12 November bahawa perjanjian tidak diperlukan membatalkan rundingan sejurus sebelum Vance berpeluang meraih pengiktirafan politik sebagai perunding.

Maksud Sebenar “Kita Tidak Memerlukan Perjanjian”

Alasan yang dikemukakan Trump di Truth Social wajar diteliti. Beliau berkata: “Kita memegang ratusan bilion dolar wang mereka, dan kita menguasai selat mereka.”

Dari segi fakta, kenyataan ini memerlukan penjelasan lanjut. Amerika Syarikat sememangnya telah membekukan sejumlah besar aset Iran di luar negara. Namun, dakwaan bahawa negara itu “menguasai selat” melebih-lebihkan keadaan sebenar. Serangan terhadap kapal komersial di Selat Hormuz mencecah 36 pada Oktober, jumlah bulanan tertinggi sejak perang bermula. Pada 12 November sendiri, dua kapal tangki terkena periuk api lalu terbakar di zon larangan. Selat itu masih jauh daripada keadaan “terkawal.” Penguasaannya terus dipertikaikan, dan tiada satu pihak pun mampu mengawalnya sepenuhnya.

Namun, dari sudut strategi, kenyataan itu mempunyai logik yang konsisten. Pada pandangan Trump, instrumen tekanan yang sudah dimiliki Amerika Syarikat—dana yang dibekukan, sekatan tentera laut dan tekanan ekonomi—sudah memadai untuk mengenakan kos ke atas Iran. Oleh itu, tiada keperluan untuk merundingkan perjanjian yang menawarkan pelonggaran sekatan sebagai pertukaran bagi tindakan Iran meninggalkan program nuklearnya.

Ini selaras sepenuhnya dengan strategi “tidak berperang dan tidak berunding.” Tiada peperangan kerana pulangan marginal daripada serangan ketenteraan semakin berkurang. Seperti yang dinyatakan dalam analisis Xinhua, “memusnahkan keupayaan ketenteraan Iran tidak mungkin memaksanya menerima syarat politik AS, manakala mengekalkan sekatan laut dan darat menawarkan cara alternatif untuk mengenakan tekanan ekonomi.” Tiada rundingan kerana perbincangan memerlukan konsesi, seperti menyahbekukan dana dan menarik balik sekatan, yang dianggap Trump sebagai kos yang tidak perlu.

Kerangka yang sebelum ini diusahakan melalui pengantaraan Qatar dan negara lain sudah pun mendedahkan halangan utama: Iran hanya akan menjemput pemeriksa ke kemudahan nuklearnya dan membuka semula selat itu selepas Amerika Syarikat menarik balik sekatan dan melepaskan sebahagian dana yang dibekukan. Ini ialah urutan yang menghendaki “Amerika Syarikat membayar dahulu, dan Iran menunaikan komitmennya kemudian.” Pada asasnya, kenyataan Trump pada 12 November membawa maksud: Saya tidak menerima urutan itu, dan respons saya ialah meninggalkan perjanjian tersebut, bukannya mengemukakan tawaran balas.

Kedudukan Vance

Peranan Vance dalam pertarungan ini lebih rumit daripada sekadar rundingannya dihentikan oleh presiden. Kenyataan panjang beliau pada 4 November bukanlah ulasan rutin tentang kekalahan pilihan raya. Dalam sistem politik yang lazimnya menyaksikan naib presiden mengelak daripada mengkritik dasar presiden secara terbuka, beliau menyalahkan perang yang masih berlangsung atas kekalahan pilihan raya itu dan mencadangkan agenda dasar tersendiri yang merangkumi “mengubah hubungan AS–Israel.” Media AS mentafsirkannya sebagai usaha untuk “menjarakkan diri daripada Trump dan mempersiapkan diri untuk bertanding jawatan presiden pada 2028.”

Respons Trump disasarkan dengan teliti. Beliau tidak mencabar penilaian Vance tentang perang itu secara terbuka. Malah, sepanjang beberapa hari berikutnya, beliau menerima hala tuju yang tersirat dengan mengisytiharkan bahawa perang itu “pada hakikatnya telah berakhir.” Sebaliknya, beliau menyingkirkan Vance daripada peranan perunding, mengeluarkannya daripada pentas diplomatik dan menugaskannya semula untuk menjalankan siasatan dalam negeri terhadap rasuah dan jenayah. Tugas ini menghakis modal politik tanpa menawarkan sebarang pencapaian diplomatik.

Vance telah kehilangan platform rundingan yang boleh membantunya membina kedudukan politik di peringkat nasional, tetapi mesej “tamatkan perang” yang disampaikannya kepada akar umbi Republikan tidak ditolak. Trump menerima hala tuju itu sambil menolak individu yang akan melaksanakannya. Ini bermakna dasar Iran kekal sebagai isu yang boleh digunakan Vance untuk membezakan dirinya daripada Trump dalam pemilihan calon presiden Parti Republikan pada 2028.

Apa yang Dicerminkan dalam Harga Pasaran

Reaksi pasaran jelas: minyak mentah Brent ditutup 3.3% lebih tinggi pada $95.82, manakala WTI meningkat 2.55% kepada $88.74. Emas spot jatuh ke bawah $3,900, dengan kerugian pada satu ketika mencecah 2.8%.

Pemacu langsung lonjakan harga minyak ialah kembalinya premium risiko geopolitik. Sebelum kenyataan Trump, pasaran telah mengambil kira prospek keamanan dalam penetapan harga. Selepas mencapai paras tertinggi enam bulan pada akhir Oktober, Brent menuju ke arah penurunan mingguan kedua berturut-turut, sebahagiannya didorong oleh “sedikit pemulihan aliran minyak dari Timur Tengah” dan “harapan bahawa kemenangan Demokrat dalam pilihan raya pertengahan penggal akan mempercepat penamatan konflik.” Kenyataan Trump menghapuskan jangkaan bahawa perjanjian akan dicapai tidak lama lagi, lalu mendorong harga minyak untuk kembali mengambil kira sebahagian premium geopolitik yang sebelum itu telah susut.

Namun, kesan “tidak berperang dan tidak berunding” terhadap harga minyak berbeza secara asas daripada kesan peningkatan perang. Analisis CFi.cn memberikan penjelasan penting: “Kemungkinan premium geopolitik terus meningkat sehingga melebihi $20, seperti yang berlaku pada Oktober, adalah amat kecil.” Risiko peningkatan konflik boleh memacu harga minyak lebih tinggi, tetapi strategi melemahkan lawan secara beransur-ansur tanpa berperang atau berunding mewujudkan kekangan bekalan yang berterusan dan bersifat struktur, bukannya gangguan bekalan secara mendadak. Strategi sedemikian tidak akan menyebabkan harga minyak terus melonjak tanpa penghujung, tetapi ia menghapuskan pemangkin penurunan yang sebelum ini datang daripada jangkaan perjanjian damai.

Penurunan emas pula mengikuti logik yang berbeza. Penetapan harga emas tidak pernah bergantung semata-mata pada kewujudan konflik, sebaliknya pada gabungan kadar faedah sebenar dan permintaan terhadap aset selamat. Di bawah kerangka “tidak berperang dan tidak berunding”, risiko ekstrem peningkatan konflik ketenteraan disingkirkan, manakala tekanan ekonomi berpanjangan tidak menimbulkan kejutan serta-merta kepada sistem kewangan global. Emas kehilangan premium aset selamat yang dikaitkan dengan peningkatan perang, namun berpotensi mendapat sokongan jangka panjang daripada inflasi yang lebih berlarutan akibat harga minyak yang kekal tinggi secara struktur. Sokongan yang kedua itu mengambil masa untuk terhasil; premium yang pertama pula lenyap serta-merta.

“Tidak Berperang dan Tidak Berunding” Amat Rapuh

Tekanan yang “tiada tarikh tamat” bermakna harga minyak akan terus mengandungi premium geopolitik yang sederhana tetapi berterusan. Premium itu mungkin tidak mencetuskan krisis, tetapi kesannya akan disalurkan melalui harga petrol kepada persepsi pengundi terhadap kos sara hidup. Kos sara hiduplah isu yang baru sahaja menyebabkan Republikan kalah dalam pilihan raya pertengahan penggal. Dalam kenyataannya pada 4 November, Vance menyenaraikan “memberikan tumpuan kepada kos sara hidup rakyat dan inflasi” sebagai satu daripada empat keutamaannya. Trump telah membatalkan peranan Vance sebagai perunding, tetapi beliau tidak menghapuskan pengaruh politik isu itu.

Jika harga minyak gagal kembali ke paras yang dirasakan selesa oleh pengundi dalam beberapa bulan akan datang kerana strategi ini diteruskan, Kongres yang dikuasai Demokrat akan mempunyai dorongan yang kuat untuk menjadikan “keengganan presiden berunding menyebabkan harga minyak kekal tinggi” sebagai tema berterusan dalam siasatan dan sesi pendengaran. Pada ketika itu, “kita tidak memerlukan perjanjian” akan berubah daripada pengisytiharan kekuatan kepada beban politik yang perlu dipertahankan secara berterusan.

Satu lagi kelemahan terletak pada keadaan sebenar di Selat Hormuz. Trump mendakwa “menguasai selat”, tetapi 36 serangan terhadap kapal komersial pada Oktober serta insiden kapal tangki terkena periuk api dan terbakar pada 12 November menunjukkan bahawa kos mengekalkan laluan yang selamat tidak berkurang hanya kerana Amerika Syarikat “tidak memerlukan perjanjian.” Jika Iran terus menguji keselamatan perkapalan melalui tindakan berintensiti rendah—periuk api, gangguan oleh bot kecil dan gangguan GPS—di bawah kerangka ini, Amerika Syarikat akan berdepan pilihan: meningkatkan tindak balas ketenteraannya, sekali gus kembali kepada pilihan berperang, atau menerima keadaan perkapalan yang terus mengalami kerugian dan menanggung kos ekonomi akibat keengganan berunding. Kedua-dua laluan membawa kepada beban politik yang sedang cuba dielakkan Trump.

“Tidak berperang dan tidak berunding” kelihatan seperti kebuntuan kerana itulah hakikatnya. Namun, kebuntuan ini dipilih secara sengaja oleh Trump, bukannya keadaan yang memerangkapnya. Beliau sedang melengahkan masa untuk mengekalkan ruang bertindak, dengan mempertaruhkan bahawa ekonomi Iran akan tumbang sebelum pengundi Amerika hilang kesabaran.