【Điểm tin tài chính TMGM】SpaceX lần đầu báo lãi kể từ khi IPO, doanh thu AI lần đầu vượt Starlink! Musk cũng xác nhận cả hai công ty đã thành lập ủy ban đặc biệt để xem xét khả năng sáp nhập

Không chỉ lần đầu ghi nhận lợi nhuận, SpaceX còn chứng kiến sự thay đổi trong cơ cấu doanh thu: mảng kinh doanh được đổi tên thành “Superintelligence” mang về 7,56 tỷ USD doanh thu, lần đầu vượt tổng doanh thu của hai mảng phóng tên lửa và viễn thông. Cùng ngày, trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh, Musk xác nhận SpaceX và Tesla đã thành lập các ủy ban đặc biệt riêng để xem xét khả năng sáp nhập, với tổng định giá của hai công ty vào khoảng 3,5 nghìn tỷ USD. Đáng chú ý, khoảng 1,6 tỷ USD trong khoản lợi nhuận ròng 4,4 tỷ USD đến từ các nguồn ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Quý đầu tiên có lãi kể từ khi niêm yết

Doanh thu quý III của SpaceX đạt 14,58 tỷ USD, tăng 161% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 14% so với kỳ vọng của giới phân tích; lợi nhuận ròng đạt 4,4 tỷ USD, so với mức dự kiến 1,88 tỷ USD; lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đạt 0,35 USD, so với mức dự kiến 0,15 USD; còn EBITDA điều chỉnh tăng 306% so với cùng kỳ năm trước, lên 8,81 tỷ USD.

Đây là quý đầu tiên công ty có lãi kể từ khi niêm yết vào ngày 12/6. Trong quý II, doanh thu đạt 7,81 tỷ USD, với khoản lỗ ròng 541 triệu USD; còn trong cùng quý năm trước, công ty lỗ ròng 1,05 tỷ USD. Lợi nhuận hoạt động đạt 2,79 tỷ USD, tương ứng biên lợi nhuận hoạt động khoảng 19%, so với khoản lỗ hoạt động trong quý II. Doanh thu đến từ ba mảng kinh doanh: phóng tên lửa mang về 1,77 tỷ USD, viễn thông—bao gồm Starlink—mang về 5,25 tỷ USD, và 7,56 tỷ USD còn lại đến từ một mảng được đổi tên hồi đầu năm nay thành “Superintelligence”.

Một nửa doanh thu đến từ cho thuê năng lực tính toán

Mảng “Superintelligence” tạo ra 7,56 tỷ USD doanh thu, tăng 830% so với cùng kỳ năm trước và 195% so với quý trước, lần đầu vượt tổng doanh thu của hai mảng phóng tên lửa và viễn thông. Khoản tiền này đến từ việc cho thuê năng lực tính toán, thay vì bán các mô hình: Anthropic đã ký thỏa thuận vào tháng 5, theo đó sẽ trả gần 45 tỷ USD trong ba năm để sử dụng trung tâm dữ liệu Colossus của SpaceX; Google tiếp bước vào tháng 6, đồng ý trả 920 triệu USD mỗi tháng kể từ tháng 10 theo một hợp đồng kéo dài đến hết tháng 6/2029.

Cursor, công cụ lập trình được hợp nhất vào báo cáo tài chính của SpaceX từ ngày 14/8, đóng góp thêm 608 triệu USD. Không tính phần đóng góp từ việc hợp nhất này, doanh thu từ cơ sở hạ tầng và giải pháp vẫn đạt 6,414 tỷ USD, tăng 192% so với quý trước, cho thấy tăng trưởng không hoàn toàn đến từ hoạt động mua lại.

Công suất lắp đặt phục vụ các hợp đồng này cũng đang tăng lên: công suất tính toán đang vận hành đạt 1,7 gigawatt, so với 0,6 gigawatt một năm trước. Với các hợp đồng kéo dài nhiều năm, một phần doanh thu đã được bảo đảm; còn khả năng sinh lời lại là một câu chuyện khác.

Khoản lợi nhuận ròng 4,4 tỷ USD đến từ đâu?

Mảng viễn thông, bao gồm Starlink, tạo ra 5,248 tỷ USD doanh thu, tăng 69% so với cùng kỳ năm trước, và 2,367 tỷ USD lợi nhuận hoạt động, chiếm phần lớn tổng lợi nhuận hoạt động của ba mảng kinh doanh. Số thuê bao đạt 13,6 triệu, tăng 1,6 triệu so với quý trước; doanh thu bình quân hằng tháng trên mỗi người dùng giảm từ 83 USD một năm trước xuống 69 USD, khi công ty tiếp tục chiến lược giảm giá để thúc đẩy tăng trưởng thuê bao.

“Superintelligence” chỉ ghi nhận 431 triệu USD lợi nhuận hoạt động, trong đó đã tính khoảng 1,2 tỷ USD chi phí thù lao bằng cổ phiếu liên quan đến thương vụ mua lại Cursor. Nếu loại trừ khoản chi phí này, lợi nhuận hoạt động đạt khoảng 1,6 tỷ USD. Mảng phóng tên lửa ghi nhận khoản lỗ hoạt động 7 triệu USD và thực hiện 35 vụ phóng trong quý III. Starship đã hoàn thành chuyến bay đầu tiên tạo ra doanh thu, đưa 26 vệ tinh Starlink thế hệ mới lên quỹ đạo, nhưng mảng phóng tên lửa vẫn chưa có lãi từ hoạt động kinh doanh.

Tổng cộng, ba mảng tạo ra 2,79 tỷ USD lợi nhuận hoạt động, trong khi lợi nhuận ròng lên tới 4,4 tỷ USD. Khoản chênh lệch 1,61 tỷ USD đến từ thu nhập khác, thu nhập lãi thuần và lợi ích thuế thu nhập, chiếm 37% lợi nhuận ròng. Thu nhập khác đạt tổng cộng 1,03 tỷ USD, trong đó có 561 triệu USD liên quan đến các bên liên quan không được nêu danh tính trong báo cáo tài chính.

Chi đầu tư vốn trong quý III đạt 19,59 tỷ USD, gần gấp ba lần cùng kỳ năm trước, trong đó 16,44 tỷ USD được đầu tư vào hạ tầng AI, khiến dòng tiền tự do ở mức âm. Với 4,4 tỷ USD lợi nhuận trong khi chi đầu tư vốn lên tới 19,59 tỷ USD, cấu trúc tài chính này cần một hướng đi. Sáp nhập là phương án Musk đưa ra.

Thương vụ sáp nhập 3,5 nghìn tỷ USD phụ thuộc vào ngưỡng phiếu chấp thuận

Trong cuộc họp, Musk xác nhận SpaceX và Tesla đã thành lập các ủy ban đặc biệt riêng gồm các thành viên hội đồng quản trị độc lập để nghiên cứu việc sáp nhập. Là người đứng đầu cả hai công ty, ông có xung đột lợi ích và không tham gia các cuộc thảo luận. Hai công ty có tổng vốn hóa thị trường khoảng 3,5 nghìn tỷ USD, và nếu hoàn tất, đây sẽ là thương vụ sáp nhập doanh nghiệp lớn nhất lịch sử. Barclays dự kiến đây sẽ là giao dịch hoàn toàn bằng cổ phiếu, trong đó SpaceX mua lại Tesla, và có thể được công bố trước đại hội cổ đông thường niên của Tesla vào ngày 3/12.

Rào cản nằm ở phía Tesla. Musk cho biết đề xuất này cần số phiếu chấp thuận đại diện cho 50% tổng số cổ phiếu Tesla, thay vì đa số cổ phiếu được đại diện tại đại hội, và gọi đây là “một ngưỡng khá cao”. Ông chỉ kiểm soát khoảng 20% quyền biểu quyết tại Tesla, so với 82% tại SpaceX. Tài liệu ủy quyền biểu quyết cho đại hội cổ đông ngày 3/12 không có đề xuất sáp nhập nào. Hai công ty đã có quan hệ giao dịch kinh doanh: SpaceX đã mua số xe Cybertruck trị giá hàng trăm triệu USD; xAI, công ty được sáp nhập vào SpaceX hồi tháng 2, là khách hàng lớn mua pin lưu trữ năng lượng của Tesla; và hai công ty đang cùng xây dựng nhà máy chip Terafab tại Texas.

Những lợi ích cộng hưởng mà Musk liệt kê trong cuộc họp bao gồm phần mềm siêu trí tuệ, thiết kế chip và công nghệ robot. Mối liên kết thực sự nằm ở điện năng: như chính ông đã nói, siêu trí tuệ bị hạn chế bởi nguồn điện, hệ thống làm mát và cơ sở hạ tầng nhiều hơn là bởi chip.

Ba mốc thời gian cần theo dõi

Ngày 22/10, tối đa 1,3 tỷ cổ phiếu SpaceX sẽ hết thời hạn hạn chế chuyển nhượng, tương đương 28% trong nhóm chính gồm khoảng 4,7 tỷ cổ phiếu đang bị hạn chế chuyển nhượng, đánh dấu đợt giải tỏa hạn chế lớn nhất kể từ đợt IPO tháng 6; thêm 328 triệu cổ phiếu sẽ hết thời hạn hạn chế chuyển nhượng vào ngày 24/10; sau khi thị trường Mỹ đóng cửa ngày 21/10, Tesla sẽ công bố kết quả quý III, và việc sáp nhập chắc chắn sẽ là một chủ đề trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh; còn ngày 3/12, hoạt động biểu quyết sẽ diễn ra tại đại hội cổ đông Tesla.

Ban lãnh đạo đã nâng tầm tham vọng cho năm tới. Giám đốc tài chính Johnson dự kiến doanh thu quý I năm tới đạt từ 33 tỷ đến 37 tỷ USD, cao hơn nhiều so với mức kỳ vọng 22,2 tỷ USD của giới phân tích, trong khi chi đầu tư vốn sẽ tiếp tục tăng. Musk cũng đưa ra dự báo riêng: đến cuối năm 2027, doanh thu định kỳ hằng năm của SpaceX sẽ đạt từ 500 tỷ đến 1 nghìn tỷ USD, với 10 gigawatt công suất tính toán đi vào vận hành trong năm 2027. Con số đó chưa được đưa vào mô hình của bất kỳ tổ chức nào. Đây là cơ sở để Musk khẳng định hai mảng kinh doanh này cần nằm dưới cùng một công ty.